Ukryta otyłość może niekorzystnie wpływać na zdrowie mózgu

Otyłość od lat kojarzona jest z chorobami serca, cukrzycą czy nadciśnieniem. Coraz częściej jednak naukowcy zwracają uwagę na jej wpływ na mózg. Najnowsze badania pokazują, że znaczenie ma nie tylko ilość tkanki tłuszczowej, ale przede wszystkim to, gdzie w organizmie się ona odkłada.

BMI to za mało – liczy się rozmieszczenie tłuszczu

Badanie opublikowane w styczniu 2026 roku w czasopiśmie „Radiology” zostało przeprowadzone przez naukowców z Affiliated Hospital of Xuzhou Medical University. Zespół wykorzystał rezonans magnetyczny, aby dokładnie ocenić zawartość tłuszczu w różnych narządach wewnętrznych.

Na tej podstawie wyróżniono dwa szczególne profile rozmieszczenia tkanki tłuszczowej. Pierwszy to tzw. przeważający tłuszcz trzustkowy, charakteryzujący się bardzo wysoką ilością tłuszczu w trzustce. Drugi to „skinny fat”, który reprezentowały osoby o prawidłowej masie ciała według BMI, ale z wysokim poziomem tkanki tłuszczowej i niską masą mięśniową.

Zobacz też, do czego może prowadzić otyłość i jak dbać o zdrową masę ciała.

Analiza tysięcy osób i stan mózgu

Naukowcy przeanalizowali dane blisko 26 tysięcy uczestników brytyjskiego projektu UK Biobank, czyli jednej z największych baz danych zdrowotnych na świecie. W ramach badania połączono wyniki badań MRI z informacjami o stylu życia i stanie zdrowia badanych.

Wyniki pokazały, że oba wymienione profile wiążą się z utratą istoty szarej, szybszym starzeniem się mózgu oraz pogorszeniem funkcji poznawczych. Zależności te występowały zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn, choć ich nasilenie nieco się różniło między płciami.

Tłuszcz w trzustce – niedoceniany problem

Osoby z profilem przeważającego tłuszczu trzustkowego miały nawet kilkukrotnie wyższy poziom tłuszczu w trzustce niż osoby szczupłe. Co istotne, w tej grupie nie obserwowano wyraźnie wyższego stłuszczenia wątroby. A to sugeruje, że to właśnie trzustka może odgrywać kluczową rolę w ryzyku zmian neurologicznych.

Zdaniem autorów badania w praktyce klinicznej zbyt rzadko zwraca się uwagę na ten narząd, a skupia się głównie na masie ciała lub stanie wątroby.

„Skinny fat” – zagrożenie ukryte za prawidłową wagą

Profil „skinny fat” dotyczy osób, które z zewnątrz nie wyglądają na otyłe, ale mają niekorzystny stosunek tkanki tłuszczowej do mięśniowej, szczególnie w okolicy brzucha. Badanie pokazuje, że także one mogą być narażone na zmiany w strukturze mózgu i spadek sprawności poznawczej.

Jest to ważny sygnał, że prawidłowe BMI nie zawsze oznacza pełne bezpieczeństwo zdrowotne.

A tu dowiesz się, jak zapobiegać miażdżycy.

Ukryta otyłość

Najnowsze badania jasno pokazują, że zdrowie mózgu zależy nie tylko od masy ciała, ale także od tego, gdzie w organizmie odkłada się tłuszcz. Zarówno nadmiar tłuszczu w trzustce, jak i tzw. „ukryta otyłość” mogą wiązać się z niekorzystnymi zmianami neurologicznymi. Jest to kolejny argument za tym, aby na zdrowie patrzeć szerzej niż przez pryzmat wagi i BMI, a także, aby coraz większą rolę odgrywała indywidualna ocena ryzyka oraz profilaktyka.