Bąbelkowy czy rurowy materac przeciwodleżynowy? Jak wybrać najlepszy dla chorego?

Długotrwałe leżenie w łóżku jest ogromnym obciążeniem dla organizmu. Natomiast jednym z najpoważniejszych problemów, z jakimi mierzą się pacjenci i ich opiekunowie, są odleżyny. Są to bolesne rany, które trudno się goją i znacząco pogarszają jakość życia. Dlatego odpowiednio dobrany materac przeciwodleżynowy jest realnym wsparciem w codziennej opiece.

Najczęściej wybór sprowadza się do dwóch rozwiązań: materaca bąbelkowego lub rurowego. A więc, który sprawdzi się lepiej i kiedy?

Czym są odleżyny i dlaczego trzeba im zapobiegać?

Odleżyny powstają na skutek długotrwałego ucisku na te same miejsca ciała. Ucisk ogranicza dopływ krwi i tlenu do tkanek. A to z czasem prowadzi do ich uszkodzenia, a nawet martwicy. Należy zaznaczyć, że odleżyny są nie tylko bardzo bolesne, ale też zwiększają ryzyko groźnych zakażeń.

Stopnie odleżyn (wg Torrance’a):

• I st. – zaczerwienienie skóry, które nie znika po ucisku
• II st. – pęcherze lub powierzchowne uszkodzenie naskórka
• III st. – głęboka rana obejmująca pełną grubość skóry
• IV st. – uszkodzenie sięgające mięśni, a czasem kości

Z tego względu, im szybciej zdecydujemy się na profilaktykę, tym większa szansa, że unikniemy poważnych powikłań.

Jak działa materac przeciwodleżynowy?

Materac zmiennociśnieniowy, czyli materac przeciwodleżynowy, współpracuje z pompą, która naprzemiennie napełnia i opróżnia komory powietrzne. Dzięki temu nacisk ciała nie działa cały czas na te same miejsca.

W efekcie pojawia się lepsze ukrwienie skóry i wsparcie procesu gojenia, a także mniejsze ryzyko odleżyn.

Materac bąbelkowy – dobre rozwiązanie na początek

Materac bąbelkowy zbudowany jest z niewielkich komór przypominających bąbelki, które pracują naprzemiennie.

Zalety materaca bąbelkowego:

• przystępna cena,
• niewielka waga i prosty montaż,
• wystarczający przy niskim i średnim ryzyku odleżyn.

Ograniczenia materaca bąbelkowego:

• mniejsza nośność (zwykle do ok. 120 kg),
• niewystarczający przy głębokich, zaawansowanych ranach.

Przeciwodleżynowy materac bąbelkowy odpowiedni jest dla osób leżących czasowo (np. po operacji) oraz do profilaktyki i leczenia odleżyn I stopnia.

Materac rurowy – wsparcie przy intensywnej opiece

Materac rurowy składa się z większych, cylindrycznych komór powietrznych, które zapewniają skuteczniejsze odciążenie ciała i lepszą wentylację skóry.

Zalety materaca rurowego:

• bardzo dobre odciążenie tkanek głębokich,
• wysoka nośność (często do 150–200 kg),
• skuteczność przy odleżynach II–IV stopnia,
• dodatkowe funkcje, np. tryb statyczny czy wentylacja.

Wady materaca rurowego:

• wyższa cena,
• większe gabaryty.

Przeciwodleżynowy materac rurowy odpowiedni jest dla pacjentów długotrwale unieruchomionych, którzy wykazują wysokie ryzyko odleżyn lub mają już zmiany skórne.

Krótkie porównanie materaca bąbelkowego i rurowego

Materac bąbelkowy:

• profilaktyka i I stopień odleżyn,
• krótkoterminowe leżenie,
• zwykle do 120 kg,
• niższa cena.

Materac rurowy:

• leczenie odleżyn II–IV stopnia,
• opieka długoterminowa,
• wyższa nośność,
• większy koszt, ale też większa skuteczność.

Zobacz też, jak dbać o kręgosłup, aby unikać bólu pleców przez długie lata.

Materac przeciwodleżynowy to tylko część opieki

Musimy zdać sobie sprawę, że nawet najlepszy materac nie zastąpi codziennych działań. Dlatego bardzo ważne jest, aby dbać o:

• regularną zmianę pozycji chorego,
• właściwą pielęgnację i ochronę skóry,
• odpowiednie nawodnienie i dietę bogatą w białko.

Powodem jest fakt, że to właśnie połączenie tych elementów daje najlepsze efekty.

Na co jeszcze zwrócić uwagę przy zakupie?

W trakcie kupowania materaca przeciwodleżynowego powinniśmy również mieć na uwadze poniższe elementy:

• regulacja ciśnienia – dopasowanie do wagi pacjenta,
• cicha praca pompy – ważna dla snu i komfortu,
• funkcja CPR – szybkie spuszczenie powietrza w nagłych sytuacjach,
• pokrowiec – oddychający, wodoodporny i łatwy do czyszczenia.

Podsumowanie

Wybór materaca przeciwodleżynowego powinien zależeć od stanu pacjenta, jego wagi oraz czasu unieruchomienia. Ogólnie rzecz biorąc, materac bąbelkowy sprawdzi się w profilaktyce, natomiast materac rurowy jest niezastąpiony przy długotrwałej opiece i leczeniu zaawansowanych odleżyn.