Alergia na roztocza kurzu domowego – jakie są objawy i jak ją leczyć

Roztocza kurzu domowego są niewidoczne gołym okiem, ale ich alergeny mogą powodować uciążliwe dolegliwości przez cały rok. Katar, kichanie, zatkany nos czy problemy ze snem bywają mylone z częstymi infekcjami. Jak rozpoznać alergię na roztocza i jakie badania pozwalają ją potwierdzić?

Dlaczego roztocza powodują alergię?

Roztocza to mikroskopijne pajęczaki, które szczególnie dobrze czują się w ciepłych i wilgotnych pomieszczeniach. Najczęściej występują w materacach, poduszkach, pościeli, dywanach i tapicerowanych meblach. Żywią się złuszczonym naskórkiem.

Sama obecność roztoczy nie oznacza choroby. Problem dotyczy osób, których układ odpornościowy reaguje na ich alergeny. Znajdują się one w odchodach roztoczy, które wraz z kurzem mogą unosić się w powietrzu i trafiać do dróg oddechowych.

Alergia na roztocza – objawy

W przeciwieństwie do alergii na pyłki, uczulenie na roztocza może powodować dolegliwości przez cały rok. Objawy często są szczególnie nasilone rano, po nocy spędzonej w łóżku.

Typowe symptomy:

• wodnisty katar i częste kichanie,
• swędzenie nosa i uczucie jego zatkania,
• spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła,
• zaczerwienienie, pieczenie i łzawienie oczu,
• poranny obrzęk powiek,
• kaszel lub świszczący oddech u części osób.

Przewlekła niedrożność nosa może pogarszać jakość snu. Chory może często się wybudzać, oddychać przez usta i rano odczuwać zmęczenie. U osób z astmą alergeny roztoczy mogą również nasilać objawy ze strony dolnych dróg oddechowych.

Uczulenie na roztocza może mieć znaczenie także w przypadku atopowego zapalenia skóry. Kontakt z alergenami może u niektórych osób sprzyjać zaostrzeniu świądu i zmian skórnych, choć nie każda osoba z AZS ma alergię na roztocza.

A tu dowiesz się, jakie są objawy alergii na nikiel.

Jak odróżnić alergię od przeziębienia?

Objawy alergii i infekcji mogą wyglądać podobnie, ale istnieją pewne wskazówki. Przeziębieniu częściej towarzyszą ból gardła, złe samopoczucie czy gorączka, a dolegliwości zwykle ustępują po kilku lub kilkunastu dniach.

Alergia może natomiast utrzymywać się tygodniami lub miesiącami. Charakterystyczne są wodnisty katar, napadowe kichanie i świąd nosa oraz oczu. Warto również zwrócić uwagę na okoliczności pojawiania się objawów – jeśli nasilają się podczas sprzątania, ścielenia łóżka lub po przebudzeniu, przyczyną może być uczulenie na alergeny obecne w kurzu domowym.

Alergia na roztocza – diagnostyka

Rozpoznanie rozpoczyna się od rozmowy z lekarzem. Ważne jest ustalenie, kiedy pojawiają się objawy, w jakich warunkach się nasilają oraz czy występują inne choroby alergiczne.

Najczęściej stosuje się:

• punktowe testy skórne – na skórę nanosi się odpowiednie alergeny, a następnie delikatnie ją nakłuwa; wynik ocenia się zwykle po około 15–20 minutach,
• badanie swoistych przeciwciał IgE z krwi – może być przydatne, gdy wykonanie testów skórnych jest utrudnione,
• diagnostykę molekularną – w wybranych przypadkach pozwala dokładniej określić, na które składniki alergenu pacjent reaguje.

Wynik testu nie powinien być interpretowany w oderwaniu od objawów. Sama obecność swoistych przeciwciał IgE świadczy o uczuleniu, ale nie zawsze oznacza, że dany alergen rzeczywiście powoduje dolegliwości.

Jak ograniczyć kontakt z alergenami?

Całkowite usunięcie roztoczy z domu jest praktycznie niemożliwe, ale można ograniczyć ekspozycję na ich alergeny. Szczególną uwagę warto zwrócić na sypialnię.

Pomocne może być:

• regularne pranie pościeli zgodnie z zaleceniami producenta, często w temperaturze około 60°C,
• stosowanie odpowiednich pokrowców na materac i poduszki,
• ograniczenie przedmiotów gromadzących kurz, takich jak ciężkie dywany czy liczne tekstylia,
• regularne sprzątanie, najlepiej metodami ograniczającymi unoszenie kurzu,
• utrzymywanie umiarkowanej wilgotności powietrza i unikanie jej nadmiernego wzrostu.

Zobacz też, jak ograniczyć pyłki w domu za pomocą filtrów HEPA.

Alergia na roztocza – leczenie i odczulanie

Objawy można łagodzić za pomocą leków przeciwhistaminowych i donosowych glikokortykosteroidów. Dobór preparatu i sposób jego stosowania powinien uwzględniać wiek pacjenta, nasilenie objawów i inne choroby.

U części osób z potwierdzoną alergią na roztocza można rozważyć immunoterapię alergenową, czyli odczulanie. Polega ono na regularnym podawaniu odpowiednio dobranych dawek alergenu w celu stopniowego zmniejszania nadmiernej reakcji układu odpornościowego. Immunoterapia może być prowadzona w formie podskórnej lub podjęzykowej i trwa zwykle kilka lat. O jej zastosowaniu decyduje alergolog po ocenie wskazań i przeciwwskazań.