Hipoglikemia i hiperglikemia – jak rozpoznać niebezpieczne wahania cukru i właściwie reagować?

Poziom cukru we krwi potrafi zmieniać się bardzo dynamicznie, zwłaszcza u osób chorujących na cukrzycę. Czasem spada zbyt nisko, innym razem niebezpiecznie rośnie. Oba te stany mogą być groźne dla zdrowia, a w skrajnych przypadkach nawet dla życia. Dlatego tak ważne jest, aby wiedzieć, jak je rozpoznać i jak reagować. Przyjrzyjmy się teraz, jak wyglądają objawy hipoglikemii i hiperglikemii i czym różnią się te dolegliwości.

Hipoglikemia – kiedy cukru jest za mało

Hipoglikemia, czyli niedocukrzenie, to sytuacja, w której poziom glukozy we krwi spada poniżej bezpiecznej granicy. Dla organizmu, a szczególnie dla mózgu, jest to poważny problem, ponieważ glukoza jest jego podstawowym źródłem energii.

Najczęściej dochodzi do niej wtedy, gdy ilość insuliny jest zbyt duża w stosunku do potrzeb organizmu. Może się to zdarzyć np. po podaniu za wysokiej dawki leku, pominięciu posiłku albo po intensywnym wysiłku fizycznym. Częstym czynnikiem ryzyka jest także alkohol, który zaburza uwalnianie glukozy z wątroby.

Zobacz również, jaki związek występuje między kofeiną a cukrzycą typu 2.

Objawy hipoglikemii – pierwsze i późniejsze sygnały

Organizm zwykle dość szybko daje znać, że poziom cukru spada. Na początku pojawiają się objawy związane z pobudzeniem układu nerwowego. Jest to pewnego rodzaju „alarm” wysyłany przez ciało. Osoba może odczuwać drżenie rąk, nagły głód, niepokój czy kołatanie serca. Często pojawia się też nadmierna potliwość.

Jeśli na tym etapie nie zareagujemy, zaczynają dominować objawy wynikające z niedoboru glukozy w mózgu. Pojawia się splątanie, problemy z mówieniem i koncentracją, zaburzenia widzenia czy nietypowe zachowanie. A w ciężkich przypadkach może dojść do utraty przytomności, a nawet drgawek.

Jak pomóc przy hipoglikemii?

W przypadku niedocukrzenia liczy się szybka reakcja. Jeśli osoba jest przytomna, najważniejsze jest dostarczenie szybko przyswajalnego cukru, np. w postaci słodkiego napoju, glukozy lub miodu. A po kilkunastu minutach warto sprawdzić, czy stan się poprawia.

Gdy objawy ustąpią, warto zjeść coś bardziej treściwego, aby uniknąć ponownego spadku cukru.

Znacznie poważniejsza sytuacja ma miejsce wtedy, gdy chory traci przytomność. W takiej chwili nie wolno podawać jedzenia ani picia. Należy natychmiast wezwać pogotowie i ułożyć osobę w pozycji bezpiecznej. Jeśli dostępny jest glukagon i ktoś potrafi go podać, może to uratować życie.

Hiperglikemia – gdy poziom cukru rośnie

Hiperglikemia to przeciwieństwo niedocukrzenia i oznacza zbyt wysoki poziom glukozy we krwi. Zwykle rozwija się wolniej, dlatego łatwiej ją przeoczyć.

Najczęściej jest wynikiem zbyt małej ilości insuliny, błędów dietetycznych lub infekcji. W czasie choroby organizm produkuje hormony, które podnoszą poziom cukru, co dodatkowo komplikuje sytuację.

A jeśli chcesz wiedzieć, jak zmniejszyć ryzyko cukrzycy, kliknij tutaj.

Objawy hiperglikemii – na co zwrócić uwagę

Pierwsze objawy hiperglikemii bywają mało charakterystyczne. Pojawia się wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu i uczucie zmęczenia. Skóra i śluzówki mogą być suche, a widzenie staje się zamglone.

Jeśli stan się pogłębia, może dojść do poważnego powikłania, tzw. kwasicy ketonowej. Wtedy pojawiają się nudności, wymioty, ból brzucha oraz charakterystyczny, przyspieszony oddech. Jest to już stan wymagający pilnej pomocy medycznej.

Jak reagować na hiperglikemię?

W przypadku podwyższonego poziomu cukru najważniejsze jest zachowanie spokoju i działanie zgodnie z zaleceniami lekarza. Zwykle konieczne jest podanie dodatkowej dawki insuliny oraz picie większej ilości wody, aby zapobiec odwodnieniu.

Jeśli poziom cukru jest bardzo wysoki, warto sprawdzić obecność ciał ketonowych. Ich obecność to sygnał ostrzegawczy. W takiej sytuacji należy unikać wysiłku i skontaktować się z lekarzem.

Natychmiastowa pomoc jest potrzebna wtedy, gdy pojawiają się wymioty, silne osłabienie, problemy z oddychaniem lub gdy mimo leczenia poziom cukru nie spada.

A tutaj dowiesz się ważnych informacji o zespole stopy cukrzycowej.

Objawy hipoglikemii i hiperglikemii

Hipoglikemia i hiperglikemia to dwa skrajne, ale równie niebezpieczne stany związane z poziomem cukru we krwi. Pierwsza rozwija się szybko i wymaga natychmiastowego dostarczenia glukozy. Druga narasta wolniej, ale może prowadzić do groźnych powikłań. Z racji tego bardzo istotne jest uważne obserwowanie organizmu i szybka reakcja na pierwsze objawy.