Objawy i leczenie osteoporozy – jak postępować z chorobą?

Osteoporoza to choroba, która rozwija się podstępnie i przez długi czas może nie dawać żadnych objawów. Trzy razy częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn i najczęściej kojarzy się z wiekiem. Jednak, wbrew powszechnemu myśleniu, wcale nie jest problemem wyłącznie osób starszych. Na szczęście mamy realny wpływ na wiele czynników ryzyka dotyczących osteoporozy.

Jak osteoporoza wpływa na kości?

W wyniku osteoporozy stopniowo zmniejsza się gęstość mineralna kości, a ich struktura staje się słabsza i mniej odporna na obciążenia. Mianowicie, kości stają się bardziej kruche i bardziej podatne na pęknięcia i złamania. Dotyczy to nawet niewielkich urazów, a czasem dzieje się samoistnie – wskutek przeciążenia osłabionej tkanki kostnej.

Najczęściej dochodzi do złamań:

• bliższego końca kości udowej,
• kręgosłupa,
• kości promieniowej,
• bliższego końca kości ramiennej.

Z racji tego, że utrata masy kostnej nie powoduje bólu, osteoporoza bywa nazywana „cichym złodziejem kości”. Objawy zwykle pojawiają się dopiero wtedy, gdy dochodzi do złamań.

Kto jest najbardziej narażony?

Osteoporoza może dotknąć osoby w różnym wieku, ale największe ryzyko dotyczy kobiet po menopauzie oraz osób po 65. roku życia.

Niemniej jednak zdarza się, że chorują również osoby młodsze – zwłaszcza te z niedoborem wapnia w diecie lub zaburzeniami hormonalnymi.

Kiedy ryzyko rośnie – najważniejsze czynniki

Tempo rozwoju osteoporozy zależy m.in. od stylu życia, stanu zdrowia i momentu rozpoznania choroby.

Ryzyko zwiększają m.in.:

• spadek hormonów płciowych (szczególnie estrogenów),
• niedobór witaminy D,
• dieta uboga w wapń,
• nadmierne spożycie soli,
• palenie papierosów,
• nadużywanie alkoholu,
• otyłość lub bardzo restrykcyjne odchudzanie,
• brak ruchu i długotrwałe unieruchomienie,
• przewlekłe stosowanie dużych dawek kortykosteroidów (np. przy RZS),
• choroby endokrynologiczne, np. nadczynność tarczycy czy zaburzenia pracy przytarczyc,
• obciążenie genetyczne.

Zerknij też na artykuł, jak kobiety powinny dbać o swoje serce.

Jak przebiega osteoporoza?

Osteoporoza to choroba postępująca. Dlatego, należy mieć na uwadze, że rozwija się etapowo.

Etapy osteoporozy:

1: wczesna osteoporoza – spadek gęstości kości bez objawów.
2: osteoporoza bez złamań – kości stają się coraz bardziej kruche.
3: zaawansowana osteoporoza – pojawiają się złamania.

Objawy, których nie warto ignorować

Początkowo, osoby dotkniętej osteoporozą nic nie boli. Ponadto, nic też nie „alarmuje”, że dzieje się coś niedobrego. Z czasem jednak mogą pojawić się:

• utrata wzrostu,
• zmiany w postawie,
• charakterystyczne pochylenie sylwetki („wdowi garb”),
• ból kręgosłupa związany ze złamaniami kręgów.

Warto zaznaczyć, że często trudno wskazać moment złamania. Może do niego dojść nawet przy niewielkim urazie czy gwałtownym ruchu.

Jakie badania może zlecić lekarz?

W diagnostyce osteoporozy lekarz może zalecić:

• badania krwi i moczu – by ocenić metabolizm kości i wykluczyć inne choroby,
• oznaczenie poziomu witaminy D,
• densytometrię – bezbolesne, szybkie badanie mierzące gęstość mineralną kości.

Na podstawie densytometrii można ocenić, czy występuje osteopenia, czy już osteoporoza.

Czy osteoporozę da się wyleczyć?

Osteoporozy nie da się całkowicie cofnąć, ale można ją skutecznie spowalniać i kontrolować. Z tego powodu leczenie zwykle trwa całe życie. Może obejmować m.in. terapię hormonalną u kobiet oraz leki wzmacniające kości. Co więcej, ogromne znaczenie ma także styl życia.

Kluczowa jest aktywność fizyczna. Mocne mięśnie stabilizują sylwetkę, zmniejszają ryzyko upadków i pomagają chronić przed złamaniami. Z tego względu ruch to jeden z najlepszych „leków naturalnych” na kości.