Zakłady pracy chronionej – czym są i kto może w nich pracować?

Dla wielu osób z niepełnosprawnością znalezienie pracy na otwartym rynku bywa dużym wyzwaniem. Właśnie dlatego powstały zakłady pracy chronionej, czyli miejsca, które mają ułatwiać wejście lub powrót do aktywności zawodowej. I choć nazwa brzmi dość urzędowo, idea jest prosta. Chodzi o to, aby stworzyć środowisko pracy dopasowane do realnych możliwości pracownika.

Przyjrzyjmy się zatem, jak to działa w praktyce i kto może z takiej formy zatrudnienia skorzystać.

Co to jest zakład pracy chronionej?

Zakład pracy chronionej to firma, która otrzymała specjalny status od wojewody i spełnia określone wymagania dotyczące zatrudniania osób z niepełnosprawnościami.

Nie jest to zwykłe przedsiębiorstwo, ponieważ oprócz prowadzenia działalności gospodarczej ma też ważną funkcję społeczną.  A jest nią aktywizacja zawodowa osób, którym trudniej odnaleźć się na rynku pracy.

Jakie warunki musi spełnić pracodawca?

Należy podkreślić, że nie każda firma może zostać zakładem pracy chronionej.

Aby uzyskać taki status, pracodawca musi m.in.:

• działać na rynku co najmniej rok,
• zatrudniać minimum 25 osób,
• osiągać wysoki poziom zatrudnienia osób z niepełnosprawnością (nawet ok. 50%),
• dostosować miejsce pracy do ich potrzeb.

Oznacza to, że stanowiska pracy, budynki czy ciągi komunikacyjne muszą być odpowiednio przygotowane i bezpieczne.

A tutaj dowiesz się, jak i kto może uzyskać dotacje z PFRON na własny biznes.

Czym różni się taka praca od „zwykłej”?

Najważniejsza różnica jest w podejściu do pracownika.

W zakładach pracy chronionej:

• środowisko pracy jest dostosowane do możliwości fizycznych i psychicznych,
• często zapewnia się dodatkową opiekę medyczną i rehabilitację,
• pracownik ma większe wsparcie niż na otwartym rynku pracy.

Wszystko to sprawia, że dla wielu osób jest to pierwszy krok do samodzielności zawodowej.

Kto może pracować w zakładzie pracy chronionej?

W zakładzie pracy chronionej mogą pracować przede wszystkim osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności.

Często są to osoby, które:

• mają większe trudności w znalezieniu pracy,
• potrzebują dostosowanego środowiska,
• nie są jeszcze gotowe na pracę w standardowych warunkach.

Dla części z nich jest to rozwiązanie docelowe, a dla innych jest to etap przejściowy przed wejściem na otwarty rynek pracy.

Sprawdź też racjonalne usprawnienia w pracy dla osób z niepełnosprawnościami.

Czy to „zamknięty” rynek pracy?

Cóż, nie do końca. Prawda jest taka, że zakłady pracy chronionej są częścią tzw. rynku chronionego, który ma wspierać osoby z niepełnosprawnościami. Ale ich rola nie kończy się na samym zatrudnieniu.

Zakłady pracy chronionej często pomagają:

• zdobyć doświadczenie,
• odbudować pewność siebie,
• przygotować się do pracy w innych firmach.

Jakie korzyści mają pracodawcy?

Najważniejszy jest tutaj aspekt społeczny, ale pracodawcy również na tym zyskują.

Mogą liczyć m.in. na:

• różne formy wsparcia finansowego,
• ulgi i dofinansowania,
• większą stabilność zatrudnienia w firmie.

Z kolei to zachęca przedsiębiorstwa do tworzenia miejsc pracy dostępnych dla osób z niepełnosprawnościami.

A jeśli chcesz wiedzieć o zasadach dofinansowania szkoleń dla pracowników z niepełnosprawnościami, wejdź tutaj.

Czy to rozwiązanie idealne?

Nie w każdym przypadku. A to dlatego, że zakłady pracy chronionej mają swoje ograniczenia, na przykład mniejszą różnorodność stanowisk, a czasem niższe możliwości rozwoju kariery. Mimo tego dla wielu osób są realną szansą na aktywność zawodową, której wcześniej brakowało.

Zakład pracy chronionej – podsumowanie

Zakłady pracy chronionej to ważny element systemu wsparcia osób z niepełnosprawnościami. Łączą funkcję biznesową ze społeczną, tworząc miejsca pracy dostosowane do realnych potrzeb pracowników. Warto pamiętać, że nie są to „specjalne zakłady”, tylko normalne firmy działające na trochę innych zasadach. Są to zasady bardziej elastyczne i przyjazne dla osób, które potrzebują wsparcia.