Gąbka do mycia naczyń może wyglądać i pachnieć zupełnie normalnie, a mimo to znajdować się na niej wiele bakterii. Jej wilgotne, porowate wnętrze sprzyja przetrwaniu mikroorganizmów, dlatego sposób korzystania z gąbki ma znaczenie dla higieny całej kuchni.

Bakterie mogą przetrwać na gąbce przez wiele dni

Naukowcy z niemieckiego Federalnego Instytutu ds. Oceny Ryzyka (BfR) sprawdzili, jak na gąbkach kuchennych zachowują się trzy bakterie związane z zakażeniami przenoszonymi przez żywność: E. coli, Salmonella Enteritidis i Staphylococcus aureus.

W badaniu mikroorganizmy nie tylko przetrwały na powierzchni gąbki, ale mogły się na niej namnażać przez co najmniej 14 dni. Co ważne, sama gąbka nie musiała wyglądać na zabrudzoną ani wydzielać nieprzyjemnego zapachu.

Oznacza to, że wygląd i zapach nie są wiarygodnym sposobem oceny, czy gąbka jest wolna od bakterii.

Dlaczego gąbka jest dobrym środowiskiem dla drobnoustrojów?

Gąbki mają porowatą strukturę, w której łatwo zatrzymują się resztki jedzenia i wilgoć. Po umyciu naczyń często pozostają mokre przez długi czas, co może sprzyjać przetrwaniu i namnażaniu mikroorganizmów.

Problemem jest również możliwość przenoszenia bakterii. Gąbka używana do mycia różnych przedmiotów może mieć kontakt z resztkami surowego mięsa, sokami z produktów spożywczych, talerzami, sztućcami czy blatami.

W ten sposób drobnoustroje mogą zostać przeniesione na kolejne powierzchnie.

A jeśli chcesz wiedzieć, co odkryli naukowcy badający związek bakterii zapalenia płuc z chorobą Alzheimera, kliknij ten link.

Szczególna ostrożność przy surowym mięsie

Surowe mięso i jego soki mogą być źródłem bakterii odpowiedzialnych za zakażenia pokarmowe. Dlatego gąbka, która miała kontakt z takimi zanieczyszczeniami, może stać się dodatkowym źródłem ich rozprzestrzeniania.

W praktyce warto:

  • nie używać jednej gąbki do wszystkich zadań w kuchni,
  • dokładnie myć ręce po kontakcie z surowym mięsem,
  • regularnie czyścić blaty, deski i uchwyty,
  • po użyciu gąbkę dokładnie wypłukać i pozostawić do wyschnięcia,
  • często wymieniać zużytą gąbkę na nową.

Jeżeli gąbka została użyta do czyszczenia powierzchni silnie zabrudzonych surowym mięsem, jej wyrzucenie jest bezpieczniejszym rozwiązaniem niż dalsze wykorzystywanie do mycia naczyń.

Sama temperatura może ograniczyć liczbę bakterii

Według zaleceń BfR liczbę bakterii na gąbce można ograniczyć poprzez działanie wysokiej temperatury. W przywołanym badaniu skuteczne było traktowanie gąbki wodą o temperaturze powyżej 70°C przez co najmniej dwie minuty.

Nie należy jednak traktować takiego zabiegu jako gwarancji całkowitego usunięcia wszystkich drobnoustrojów. Regularna wymiana gąbki pozostaje prostym sposobem ograniczania jej zanieczyszczenia.

A tutaj możesz sprawdzić, jak srebro i zielona herbata radzą sobie w walce z lekoopornymi bakteriami.

Nie zapominajmy o zlewie i innych powierzchniach

Gąbka nie jest jedynym miejscem w kuchni, gdzie mogą znajdować się bakterie. Szczególnej uwagi wymagają również zlew, odpływ, uchwyty kranów, deski do krojenia oraz blaty.

Warto regularnie je czyścić i nie dopuszczać do długiego zalegania resztek jedzenia. Ważne jest także oddzielanie produktów surowych od gotowych do spożycia.

Szczególną ostrożność powinny zachować gospodarstwa domowe, w których mieszkają małe dzieci, seniorzy lub osoby z osłabioną odpornością. U tych osób zakażenia pokarmowe mogą mieć cięższy przebieg.