Problemy finansowe mogą mieć wpływ na pamięć i przyspieszać jej starzenie

Pogorszenie sytuacji materialnej może odbijać się na zdrowiu na więcej sposobów, niż mogłoby się wydawać. Nowe badanie sugeruje, że u osób po 50. roku życia problemy finansowe wiążą się również z szybszym pogarszaniem pamięci.

Jak problemy finansowe wpływają na pamięć – najnowsze badania

Badanie przeprowadzili naukowcy z Columbia University Mailman School of Public Health, Northwestern University oraz Boston University School of Public Health. Analizą objęto 7676 osób w wieku powyżej 50 lat, których dane zbierano w latach 2010–2020 w ramach amerykańskiego projektu Health and Retirement Study.

Badacze nie ograniczyli się wyłącznie do sprawdzenia dochodów uczestników. Stworzyli ośmioelementowy wskaźnik dobrostanu finansowego, uwzględniający zarówno sytuację materialną, jak i związany z nią stres czy trudności w zaspokajaniu podstawowych potrzeb. Następnie sprawdzali, jak zmiany sytuacji finansowej wiążą się z funkcjonowaniem pamięci w kolejnych latach.

Przeczytaj też, jaki wpływ na pamięć ma dieta bogata w tłuszcze i cukier.

Gorsza sytuacja finansowa, szybszy spadek pamięci

Wyniki wskazały, że osoby, których sytuacja finansowa była gorsza lub dodatkowo pogarszała się z czasem, osiągały słabsze wyniki dotyczące pamięci. Zależność była szczególnie widoczna u osób w wieku 65 lat i starszych.

Najbardziej zwraca uwagę skala zaobserwowanego związku. U osób doświadczających znacznego pogorszenia dobrostanu finansowego spadek pamięci odpowiadał około pięciu dodatkowym miesiącom starzenia się w ciągu roku. Nie oznacza to jednak, że trudności finansowe dosłownie „postarzają mózg” o pięć miesięcy. Jest to sposób przedstawienia różnicy zaobserwowanej w wynikach funkcji poznawczych.

Co ważne, badanie obserwacyjne nie pozwala stwierdzić, że to właśnie problemy finansowe są bezpośrednią przyczyną pogorszenia pamięci. Pokazuje natomiast wyraźny związek, który wymaga dalszych badań.

Dlaczego problemy finansowe mogą pogarszać pamięć i inne funkcje mózgu?

Autorzy wskazują kilka możliwych mechanizmów. Przewlekłe martwienie się o pieniądze może oznaczać długotrwały stres, a ten wpływa na funkcjonowanie całego organizmu. Problemy finansowe mogą także utrudniać korzystanie z opieki zdrowotnej, kupowanie odpowiedniej żywności czy utrzymywanie aktywnego życia społecznego.

W przypadku seniorów problem może być szczególnie istotny. Po przejściu na emeryturę możliwości szybkiego zwiększenia dochodów są zwykle mniejsze, a domowy budżet często opiera się na stałych świadczeniach. Nagłe wydatki, wzrost kosztów życia czy utrata części dochodów mogą więc powodować przewlekłe obciążenie psychiczne.

Możesz też sprawdzić, dlaczego dobre samopoczucie jest korzystne w utrzymaniu lepszej pamięci.

Co można zrobić dla zdrowia pamięci?

Nie da się wyeliminować wszystkich problemów finansowych, ale można ograniczać czynniki, które dodatkowo obciążają zdrowie poznawcze. Znaczenie mają przede wszystkim codzienne nawyki i kontrolowanie stanu zdrowia.

Warto:

• pozostawać aktywnym fizycznie i umysłowo,
• utrzymywać kontakty z rodziną i znajomymi,
• dbać o odpowiednią ilość i jakość snu,
• kontrolować ciśnienie, poziom cholesterolu i glukozy,
• korzystać z badań profilaktycznych,
• reagować na utrzymujący się stres i w razie potrzeby szukać profesjonalnego wsparcia.

Sama gorsza sytuacja materialna nie oznacza oczywiście, że u danej osoby rozwiną się zaburzenia pamięci lub demencja. Jeśli jednak pojawiają się wyraźne problemy z pamięcią, dezorientacja albo trudności w wykonywaniu codziennych czynności, warto skonsultować się z lekarzem niezależnie od sytuacji finansowej.