Osoby, które po raz pierwszy ubiegają się o świadczenie wspierające w 2026 roku, mogą napotkać problem związany z okresem oczekiwania na decyzję. Co prawda, ZUS i Ministerstwo Rodziny przyjmują określoną interpretację przepisów, ale prawnicy wskazują, że ustawa nie reguluje tej kwestii wprost.
Od kiedy przysługuje świadczenie?
W przypadku pierwszego wniosku złożonego od 1 stycznia 2026 r. ZUS i Ministerstwo Rodziny wskazują, że poziom potrzeby wsparcia jest co do zasady ustalany od dnia wydania decyzji przez zespół wojewódzki.
Ma to znaczenie dla wypłaty świadczenia wspierającego. Jeżeli osoba czeka kilka miesięcy na decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, może nie otrzymać świadczenia za cały okres oczekiwania.
Problem pojawia się szczególnie wtedy, gdy WZON potrzebuje dużo czasu na rozpatrzenie sprawy. Dopiero po uzyskaniu decyzji osoba może złożyć wniosek do ZUS o świadczenie wspierające.
Sprawdź też, jakie świadczenia z pomocy społecznej mogą otrzymać osoby z niepełnosprawnościami.
Trzy miesiące na wniosek do ZUS
Przepisy przewidują mechanizm, który pozwala ustalić prawo do świadczenia za wcześniejszy okres.
Co do zasady ZUS ustala prawo do świadczenia od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o świadczenie wspierające. Jeżeli jednak wniosek do ZUS zostanie złożony w ciągu 3 miesięcy od wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, prawo może zostać ustalone od miesiąca złożenia wniosku o wydanie tej decyzji.
Nie oznacza to automatycznie, że osoba otrzyma świadczenie za cały okres oczekiwania. Kluczowe jest bowiem to, od kiedy decyzja WZON ustala poziom potrzeby wsparcia.
Skąd bierze się problem?
Zdaniem ZUS i MRPiPS podstawową zasadą dla pierwszych decyzji wydawanych na podstawie wniosków złożonych od 2026 roku jest ustalenie poziomu potrzeby wsparcia od dnia wydania decyzji.
Część prawników zwraca jednak uwagę, że przepisy nie wskazują tego terminu wprost dla pierwszych wniosków składanych od 2026 roku.
W poprzednich latach obowiązywały rozwiązania, które pozwalały ustalać poziom potrzeby wsparcia od dnia złożenia odpowiedniego wniosku. W 2026 roku sytuacja jest inna, co może prowadzić do utraty świadczenia za miesiące oczekiwania na decyzję.
Ma to szczególne znaczenie, ponieważ postępowanie przed WZON może trwać kilka miesięcy.
Czy wyjątki od podstawowej zasady?
Przepisy przewidują inne zasady w niektórych sytuacjach.
Dotyczą one m.in.:
- kolejnej decyzji wydawanej po zakończeniu okresu obowiązywania wcześniejszej decyzji,
- decyzji związanej z pogorszeniem funkcjonowania osoby,
- wniosków dotyczących wcześniejszych okresów, w szczególności składanych w 2024 i 2025 roku.
Dlatego w każdej sprawie znaczenie ma zarówno data złożenia wniosku, jak i rodzaj wydawanej decyzji.
A jeśli chcesz wiedzieć, z jakiego wsparcia mogą skorzystać studenci z niepełnosprawnościami, kliknij ten link.
Ministerstwo pracuje nad zmianami
MRPiPS zapowiedziało nowelizację przepisów dotyczących świadczenia wspierającego. Projekt ma obejmować m.in. rozwiązania mające skrócić czas oczekiwania na decyzje WZON, usprawnić ich pracę oraz zmienić niektóre zasady ustalania punktacji.
Na tym etapie nie ma jednak jeszcze ostatecznych przepisów. Nie wiadomo również, kiedy nowe rozwiązania zaczną obowiązywać.
Warto więc zwracać uwagę na daty składania wniosków i treść wydawanych decyzji. W przypadku wątpliwości dotyczących okresu, za który powinno zostać przyznane świadczenie, znaczenie może mieć dokładna podstawa prawna zastosowana w konkretnej sprawie.
