Niedobór witaminy B12 – jak wyglądają objawy i skutki

Witamina B12 jest potrzebna m.in. do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i produkcji czerwonych krwinek. Jej niedobór może rozwijać się stopniowo, a pierwsze objawy łatwo pomylić ze zwykłym przemęczeniem.

Dlaczego witamina B12 jest tak ważna dla organizmu?

Witamina B12, czyli kobalamina, uczestniczy w wielu procesach zachodzących w organizmie. Jest niezbędna m.in. do prawidłowego tworzenia krwinek czerwonych, syntezy DNA oraz utrzymania sprawności układu nerwowego.

Organizm potrafi magazynować B12 przez dłuższy czas, dlatego objawy niedoboru nie zawsze pojawiają się szybko. Problem może narastać miesiącami, a nawet latami, zanim stanie się wyraźnie odczuwalny.

Niedobór witaminy B12 u dorosłych – jakie są objawy?

Niedobór witaminy B12 może dawać zarówno objawy ogólne, jak i neurologiczne. Początkowo mogą być mało charakterystyczne.

Do sygnałów, które powinny zwrócić uwagę, należą:

• przewlekłe zmęczenie i osłabienie,
• bladość skóry,
• problemy z koncentracją i pamięcią,
• obniżony nastrój,
• mrowienie lub drętwienie dłoni i stóp,
• zaburzenia czucia,
• problemy z utrzymaniem równowagi,
• zapalenie lub bolesność języka,
• owrzodzenia w jamie ustnej.

Nie każdy z tych objawów oznacza niedobór B12. Mogą one towarzyszyć również wielu innym chorobom. Dlatego samo występowanie symptomów nie wystarcza do postawienia diagnozy.

A tutaj tłumaczymy, jak niedobór witamin z grupy B wpływa na neuropatią cukrzycową.

Co może się stać, jeśli niedobór trwa długo?

Największe znaczenie ma przewlekły, nieleczony niedobór. Witamina B12 jest szczególnie ważna dla układu nerwowego. Z tego względu jej brak może prowadzić do uszkodzeń nerwów i zaburzeń neurologicznych.

W zaawansowanych przypadkach mogą pojawić się poważne problemy z poruszaniem się, równowagą i czuciem. Nieleczony niedobór może również prowadzić do trwałych uszkodzeń neurologicznych, więc nie warto czekać, aż objawy staną się bardzo nasilone.

Niedobór B12 może także prowadzić do niedokrwistości. Wówczas pojawiają się m.in. osłabienie, zmęczenie czy gorsza tolerancja wysiłku.

Kto jest szczególnie narażony?

Niedobór nie zawsze wynika ze zbyt małej ilości B12 w diecie. Problemem może być również jej nieprawidłowe wchłanianie.

Ryzyko zwiększają m.in.:

• dieta pozbawiona produktów pochodzenia zwierzęcego,
• choroby przewodu pokarmowego, w tym celiakia i choroba Leśniowskiego-Crohna,
• niektóre choroby wpływające na wchłanianie składników odżywczych,
• stosowanie niektórych leków, m.in. inhibitorów pompy protonowej.

Dlatego prawidłowa dieta nie zawsze oznacza, że poziom B12 będzie odpowiedni. U części osób konieczne jest ustalenie przyczyny problemu i odpowiednie uzupełnianie witaminy.

Zobacz też, jak dieta oddziałuje na zdrowie psychiczne.

Jak sprawdzić, czy występuje niedobór witaminy B12 u dorosłych?

Jeżeli pojawiają się niepokojące objawy, warto omówić je z lekarzem. Podstawą jest odpowiednia diagnostyka laboratoryjna. W razie potrzeby lekarz może zlecić również dodatkowe badania, które pomogą ustalić przyczynę niedoboru.

Nie warto rozpoczynać długotrwałej suplementacji wyłącznie na podstawie zmęczenia czy mrowienia kończyn. Objawy te mają wiele możliwych przyczyn, a właściwe rozpoznanie pozwala dobrać odpowiednie leczenie.

Szczególnie ważne jest szybkie reagowanie na objawy neurologiczne. W przypadku rzeczywistego niedoboru B12 uzupełnienie witaminy może zapobiec dalszemu pogłębianiu się problemu. A w niektórych sytuacjach może nawet pozwolić na ustąpienie objawów.